Koningen Der Nederlanden Str - History

Koningen Der Nederlanden Str - History

Koningen Der Nederlanden

A former name retained.

(Str: t. 5,020; 1. 455'2"; b. 55'2"; dr. 26'5"; s. 14.5 k.; cpl. 221; a. 4 6", 2 1-pdrs., 2 mg.)

Koningen Der Nederlanden, a Dutch ship launched by Nederland S.B. Maats, Amsterdam. Holland, in 19,11, was seized by custom officials at San Francisco, acting under the Executive Order of 20 March 1918; and commissioned 4 April, Lt. Comdr. N. T. Payne, USNRF, in command.

Assigned to NOTS, Koningen Der Nederlanden departed San Francisco 5 May 1918, arriving Balboa, C.Z., on the 11th. Here she was converted to a troop transport before steaming on to Norfolk in mid-July to prepare for a cruise to the war-ravaged European continent.

On 6 August Koningen Der Nederlanden was detached from NOTS and assigned to the cruiser-tran sport force embarking over 2,200 Army troops for duty in Europe. For the next 3 months the transport made two more round trip cruises from Norfolk to French ports, arriving Brest, France, on her third cruise 9 November. The Armistice which ended World War I was signed 2 days later, and Koningen Der Nederlanden was assigned the task of returning war veterans to the United States.

From November 1918 until August 1919 the transport made 5 cruises from French to American ports, carrying with her over 10,000 soldiers of the American-European forces to their home shores. Koningen Der Nederlanden arrived New York from her final crossing on 19 August and decommissioned 7 November 1919 for return to her owner.


Wilhelmina of the Netherlands

Wilhelmina (Dutch pronunciation: [ʋɪlɦɛlˈminaː] ( listen ) Wilhelmina Helena Pauline Maria 31 August 1880 – 28 November 1962) was Queen of the Netherlands from 1890 until her abdication in 1948. She reigned for nearly 58 years, longer than any other Dutch monarch. Her reign saw both the First and the Second World Wars, as well as the Dutch economic crisis of 1933.

The only child of King William III of the Netherlands and Emma of Waldeck and Pyrmont, Wilhelmina ascended to the throne at the age of 10 after her father's death in 1890, under her mother's regency. After taking charge of government, Wilhelmina was generally popular for maintaining Dutch neutrality during the First World War and solving many of her country's industrial problems. By that time, her business ventures made her the world's first female billionaire in dollars. [1] She ensured that her family was one of seven European royal houses remaining in existence.

Following the German invasion of the Netherlands in 1940, Wilhelmina fled to Britain and took charge of the Dutch government-in-exile. She frequently spoke to the nation over radio and came to be regarded as a symbol of the resistance. [1] By 1948, she had returned to the liberated Netherlands and was the only survivor of the 16 monarchs who were sitting on their thrones at the time of her coronation. [2] Increasingly beset by poor health, Wilhelmina abdicated in favour of her daughter Juliana in September 1948 and retired to Het Loo Palace, where she died in 1962.

She is generally quite popular in the Netherlands, even among the Republican movement in the Netherlands. [3] This is due to her being seen as a symbol of Dutch Resistance during World War 2.


Koningen Der Nederlanden Str - History

These 10 and 25 cent coins were minted in silver by Queen (koningin) Wilhelmina of the Netherlands (Nederlanden) from 1910 to 1945. The general rules of coin collecting apply: (1) older dates mean better value, and (2) better condition means better value. Below are some approximate catalog values for these coins. Use our Terminology page to properly interpret catalog values.

10 CENTS BEFORE 1914:
worn: $5 US dollars approximate catalog value
average circulated: $20
well preserved: $35
fully uncirculated: $90
coins dated 1910 are more rare and worth twice as much

10 CENTS AFTER 1913:
worn: $1 US dollars approximate catalog value
average circulated: $3
well preserved: $10
fully uncirculated: $25
coins dated after 1934 are more common and worth half as much

25 CENTS BEFORE 1914:
worn: $8 US dollars approximate catalog value
average circulated: $25
well preserved: $40
fully uncirculated: $120
coins dated 1910 and 1913 are more rare and worth twice as much

25 CENTS AFTER 1913:
worn: $2 US dollars approximate catalog value
average circulated: $5
well preserved: $18
fully uncirculated: $40
coins dated after 1925 are more common and worth half as much

Your coin may have a small palm tree. If so, it is from the Dutch colony of Curacao and is worth somewhat more than these values.


Koningen Der Nederlanden Str - History

Queen Wilhelmina I ruled the Kingdom of the Netherlands as a young lady starting in 1890 and continued to 1948. This is such a long reign that several different portraits of the queen appear on the gulden of the period. The sample picture below is of the youngest Wilhelmina. There are three others. The 1/2, 1, and 2 1/2 gulden denominations are silver. The 10 gulden were minted in gold.

The denomination appears on the reverse: 1/2 G, 1 G, or 2 1/2 G (G = gulden) and the values vary accordingly.

Important: Some of these pieces are valuable, especially in high grades, and are therefore subject to counterfeiting.

Here are some ballpark catalog values for these nice old coins:

1/2 GULDEN BEFORE 1910
worn: $20 US dollars catalog value
average circulated: $50
well preserved: $100
fully uncirculated: $250
coins dated 1904: multiply these values by two
coins dated 1906: multiply these values by two

1/2 GULDEN AFTER 1909 AND BEFORE 1921
worn: $10 US dollars catalog value
average circulated: $35
well preserved: $80
fully uncirculated: $180

1/2 GULDEN AFTER 1920
worn: $2 US dollars catalog value
average circulated: $5
well preserved: $10
fully uncirculated: $30

1 GULDEN BEFORE 1922
worn: $25 US dollars catalog value
average circulated: $60
well preserved: $120
fully uncirculated: $250
coins dated 1896: multiply these values by ten
coins dated 1906: multiply these values by four
coins dated 1910: multiply these values by two
coins dated 1911: multiply these values by two

1 GULDEN AFTER 1921
worn: $6 US dollars catalog value
average circulated: $10
well preserved: $15
fully uncirculated: $25
coins dated 1896: multiply these values by four
coins dated 1906: multiply these values by four

2 1/2 GULDEN DATED 1898
worn: $250 US dollars catalog value
average circulated: $400
well preserved: $1000
fully uncirculated: $1800

2 1/2 GULDEN AFTER 1928
worn: $8 US dollars catalog value
average circulated: $20
well preserved: $40
fully uncirculated: $80

Remember these are catalog values. Actual values will be less. Use our Important Terminology page to convert from catalog value to actual value.


Koningen Der Nederlanden Str - History

Stoomvaart Maatschappij Nederland / Netherlands Steamship Co.

Founded in 1870 to operate a direct passenger service between Holland and the Dutch East Indies via the Suez Canal. During the Great War, Holland being a neutral country took the oppurtunity to establish a subsidiary company, Java - New York Line, initially via the Cape of Good Hope, and after 1917 via the Panama Canal. In 1915 the Java Pacific Line was set up to operate between Java and the Pacific Coast of America via Hong Kong and Manila. Later services expanded to include Gulf of Mexico ports. World War II caused disruption and heavy losses to the fleet, but in 1941 the company diversified into the tramping trade and in 1948 set up new routes between South Africa and South America and between Holland, the Persian Gulf and India. Due to the closure of the Indonesian market by the Indonesian Government in 1957, the two remaining passenger ships were transferred to a round-the-world cruise service. All trade to Indonesia under the Dutch flag was discontinued in 1960, the Java - New York Line ceased services and a new route was started with Bombay as the final destination. A new service under the name Nedlloyd Middle East Express was started between the Great Lakes and the Persian Gulf, India and Pakistan. The European service sailed to China and Japan and added New Guinea, Tahiti, New Caledonia and New Zealand to it's routes. Netherlands Line and Rotterdam Lloyd formed Nedlloyd Lines in 1963 and each firm contributed 25 ships to the new company, which then took over all services from the founding companies. The same year, Indonesia lifted trade restrictions on Dutch carriers. Services between the east coast of the USA and India and those from Africa were terminated in 1967. In 1969 Netherland Line, Royal Rotterdam Lloyd, Royal Interocean Lines and Vereenigde Nederlandsche Scheepvaart Mij., combined to form Nederlandsche Scheepvaart Unie and Netherland Line disappeared as a seperate entity.

Many thanks to Ted Finch for his assistance in collecting this data. The following list was extracted from various sources. This is not an all inclusive list but should only be used as a guide. If you would like to know more about a vessel, visit the Ship Descriptions (onsite) or Immigrant Ship web site.

see also: ships managed by Netherlands SS Co for the Dutch Government, during and after WWII.

Funnel:
Buff funnel with black top

Ships managed by Netherlands SS Co for the Dutch Government, during and after WWII.

Vessel Built Years in Service Tons
Balingkar 1921 ex- Werdenfels (Hansa Line), 1940 seized by Holland renamed Balingkar, 1942 torpedoed and sunk. 6,318
Berakit 1924 ex- Vogtland (Hamburg America Line), 1940 seized by Holland renamed Berakit, 1943 torpedoed and sunk. 6,608
Fort Nassau 1943 ex- Cape Sable, 1943 purchased by Dutch Gov't from USA renamed Fort Nassau managed by Netherlands SS Co, 1946 sold to Royal Netherlands SS Co., Amsterdam renamed Delft. 5,301
Groote Beer 1944 ex- Costa Rica Victory, 1947 purchased by Dutch Gov't from USA for use as troopship, renamed Groote Beer managed by Netherlands SS Co., 1951 rebuilt as emigrant ship and transferred to Holland America Line. 7,630
Hugo de Groot 1944 ex- J. H. Drummond, 1943 purchased by Dutch Gov't from USA renamed Hugo de Groot managed by Netherlands SS Co., 1950 acquired by N.V. Reederij, Amsterdam renamed Amstelpark. 7,254
Jan Steen 1942 ex- Ocean Victory, 1943 purchased by Dutch Gov't from Ministry of War Transport, London renamed Jan Steen managed by Netherlands SS Co., 1946 acquired by N.V. Reederij, Amsterdam renamed Amstelveen. 7,148
Kentar 1920 ex- Naumburg (Hamburg America Line), 1940 seized by Holland renamed Kentar, 1942 torpedoed and sunk loss of 37 lives. 5,878
Mangkalihat 1928 ex- Lindenfels (Hansa Line), 1940 seized by Holland renamed Mangkalihat, 1943 torpedoed and sunk. 7,457
Mariso 1930 ex- Bitterfeld (Hamburg America Line), 1940 seized by Holland renamed Mariso, 1943 torpedoed and sunk. 7,659
Mendanau 1922 ex- Cassel (Hamburg America Line), 1940 seized by Holland renamed Mendanau, 1942 torpedoed and sunk. 6,047
Noesaniwi 1936 ex- Wuppertal (Hamburg America Line), 1940 seized by Holland renamed Noesaniwi, 1946 transferred to Rotterdam Lloyd. 6,737
Sembilangan 1923 ex- Wasgenwald (Hamburg America Line), 1940 seized by Holland renamed Sembilangan, 1943 torpedoed and sunk loss of 86 lives. 4,990
Terborch 1944 1944 purchased by Dutch Gov't from Ministry of War Transport, London, managed by Netherlands SS Co, 1946 sold to Holland America Line renamed Eemdijk. 9,894
Wangi Wangi 1926 ex- Franken (North German Lloyd), 1940 seized by Holland renamed Wangi Wangi, 1941 torpedoed and sunk. 7,789
Zuiderkruis 1944 ex- Cranston Victory, 1947 purchased by Dutch Gov't from USA for use as troopship, renamed Zuiderkruis managed by Netherlands SS Co., 1951 rebuilt as emigrant ship and transferred to Rotterdam Lloyd. 9,376

TheShipsList®™ - (Swiggum) All Rights Reserved - Copyright © 1997-present
These pages may be freely linked to but not duplicated in any fashion without written consent of .
Last updated: November 26, 2007 and maintained by and M. Kohli


Contents

The origin of the Dutch monarchy can be traced back to the appointment of William I, Prince of Orange as stadtholder of Holland, Zeeland and Utrecht in 1559 by Philip II of Spain. However, he was removed from office and became the leader of the Dutch Revolt. Consequently, the States-General appointed him as stadtholder of both rebelling provinces, Holland and Zeeland, in 1572. During the Dutch Revolt, most of the Dutch provinces declared their independence with the Act of Abjuration, signed on 26 July 1581 in The Hague in conformation with the decision made by the States-General. The representative function of the stadtholder became obsolete in the rebellious northern Netherlands – the feudal Lord himself having been abolished – but the office nevertheless continued in these provinces who now united themselves into the Republic of the Seven United Netherlands. All stadtholders after William I were drawn from his descendants or the descendants of his brother, who were also the descendants of his granddaughter Albertina Agnes of Nassau-Orange.

In 1813, Allied forces drove out the French. The Dutch called back William Frederick, the son of the last stadtholder, to head the new government. He was proclaimed "sovereign prince". In 1815, he raised the Netherlands to the status of a kingdom and proclaimed himself King William I. The kingdom was enlarged with the Southern Netherlands, now Belgium and Luxembourg, soon after.

Stadtholderate under the House of Orange-Nassau

Name
Lifespan
Reign start
Reign end
Notes
Family
Image
William I

When William III died childless, the patrilineal ancestry of Orange-Nassau became extinct. In contrast to other provinces of the Dutch Republic, Friesland, Groningen and Drenthe had mostly drawn its stadtholders from the House of Nassau, that starting with John VI, the brother of William of Orange, and comprises in addition a matrilineal ancestry with the house of Orange-Nassau.


NETHERLANDS COINS – 2.5 Gulden Beatrix Koningin 1980 Coins.

Netherlands – Beatrix 2.5 Gulden 1980 Commemorative Coins.

WELL PRESERVED COINS, of BEATRIX KONINGIN DER NEDERLANDEN – 30 APRIL 1980

Transportation Charges.

It is common to all customers of the world, if found less upon actual dispatch, the additional amount charged,

will be adjusted in the following orders

ALL INDIAN MINT MARKS AT MIDDLE BELOW THE YEAR IMPRESSION ON COIN

BOMBAY – DIAMOND.
CALCUTTA – NO MARKS.
DELHI – A DOT.
HYDERABAD
1953 -60. DIAMOND SPLIT VERTICALLY.
1960 – 68. INCUSED DOT IN DIAMOND.
1968 ONWARDS. A STAR.

DESCRIPTION: Netherlands Beatrix 1 Gulden 2001 Coins.
ITEM REF # Jks/EUR-03/01-080
YEAR: 1980 . BEATRIX KONINGIN DER NEDERLANDEN – 30 APRIL 1980
MATERIAL: Nickel Weight: 10.00 grams. Diameter 29.00 mm. Shape: Round
Special Remarks: Commemorative 2001 Coins.

Prize shown for Super fine or Extra fine unless otherwise stated

UNC- UN USED. XXF – SUPER FINE. XF – EXTRA FINE. VF – VERY FINE

GRADE/ STOCK/ PRICE

UNC / YES / 6.20 $ XXF / YES / 5.80 $. XF / NIL / 4.60 $ VF / NIL / 3.80 $

Transportation: FREE for orders above 500$

Reviews

Only logged in customers who have purchased this product may leave a review.


Netherlands coins catalog


10 gulden 1970
silver
commemorative coin
25th Anniversary of Liberation
1945 10 G 1970 / NEDERLAND HEPRIJST / Head left
JULIANAKONINGIN DER NEDERLANDEN / Head right
Coin value - $15-20


10 gulden 1973
silver
commemorative coin
25th Anniversary of Reign
NEDERLAND 10 GULDEN / 1973 / Crowned arms divide date
JULIANAKONINGIN DER NEDERLANDEN / Head right
Coin value - $15-20


2.5 gulden 1960 (1959-1966)
silver
circulating coinage
2 1/2 G / 1960 / NEDERLAND / Crowned arms divide date
JULIANAKONINGIN DER NEDERLANDEN / Head right
Coin value - $10-15


2.5 gulden 1970 (1969-1980)
nickel
circulating coinage
2 1/2 G / 1970 / NEDERLAND / Crowned arms divide date
JULIANAKONINGIN DER NEDERLANDEN / Head right
Coin value - <$1


2.5 gulden 1979
nickel
commemorative coin
400th Anniversary of Union with Utrecht
2 1/2 GULDEN 1979 / UNION VAN UTRECHT 1579 / STAAT GRONDSLAG VAN DE NEDERLAND / Text, value and date
JULIANAKONINGIN DER NEDERLANDEN / Head right
Coin value - $2-3


1 gulden 1956 (1954-1967)
silver
1 G / 1956 / NEDERLAND / Crowned arms divide date
JULIANAKONINGIN DER NEDERLANDEN / Head right
Coin value - $3-4


1 gulden 1969 (1967-1980)
nickel
1 G / 1969 / NEDERLAND / Crowned arms divide date
JULIANAKONINGIN DER NEDERLANDEN / Head right
Coin value - <$1


25 cents 1964 (1950-1980)
nickel
25 CENT / 1964 / Crowned value divides date
JULIANAKONINGIN DER NEDERLANDEN / Head right
Coin value - <$1


10 cents 1980 (1950-1980)
nickel
10 CENT / 1980 / Crowned value divides date
JULIANAKONINGIN DER NEDERLANDEN / Head right
Coin value - <$1


5 cents 1978 (1950-1980)
bronze
5 CENT / 1978 / Value divides date and orange branch
JULIANAKONINGIN DER NEDERLANDEN / Head right
Coin value - <$1


1 cent 1978 (1950-1980)
bronze
1 CENT / 1978 / Value divides date
JULIANAKONINGIN DER NEDERLANDEN / Head right
Coin value - <$1

Beatrix (1980-2013)


50 gulden no date (1982)
silver
commemorative coin
200th Anniversary of Dutch-American Friendship
50 GULDEN / 1782-1992 NEDERLAND AMERIKA / Lion and Eagle
BEATRIX KONINGIN DER NEDERLANDEN / Head left
Coin value - $25-30


50 gulden 1984

silver
commemorative coin
400th Anniversary - Death of William of Orange
50 G / GULIE DE NASSAU 1984 PRINS WILLEM VAN ORANJ / Signature of William
BEATRIX KONINGIN DER NEDERLANDEN / Head left
Coin value - $25-30


50 gulden 1987

silver
commemorative coin
Golden Wedding Anniversary - Queen Mother and Prince Bernhard
NEDERLAND 50 GULDEN / 1987 50 JAAR / JULIANA & BERNARD / Value within conjoined outlined heads right, 1/2 star border with letters within points
BEATRIX KONINGIN DER NEDERLANDEN / Outlined profile left, triangular points at right
Coin value - $25-30


50 gulden 1988

silver
commemorative coin
300th Anniversary of William III and Mary of England
50 G 1989 / 1988 / GVLIELMVS-MARIA REX-REGINA BRITANIAE 1689 / Conjoined heads right
BEATRIX KONINGIN DER NEDERLANDEN / Patterned head left
Coin value - $25-30


50 gulden 1990

silver
commemorative coin
100 Years of Queens
50 G HONDERD JAAR VORSTINNENREGERING 1990 EMMA WILHELMINA JULIANA BEATRIX / Heads of 4 queens like rocks
BEATRIX KONINGIN DER NEDERLANDEN / Head left
Coin value - $25-30


50 gulden 1991

silver
commemorative coin
Silver Wedding Anniversary
50 G / 1966 BEATRIX CLAUS 1991 / Half face left
BEATRIX KONINGIN DER NEDERLANDEN / Half face left
Coin value - $25-30


50 gulden 1994

silver
commemorative coin
First Anniversary of Maastricht Treaty (Creation of a United Europe)
50 / 1993 VERDRAG MAASTRICHT 1994 / Value, date and name within rippled banner with stars
BEATRIX KONINGIN DER NEDERLANDEN / Head left with title within ribbon
Coin value - $25-30


50 gulden 1995

silver
commemorative coin
50th Anniversary of Liberation
50 G / VIJFTIG JAAR BEVRIJDING 1945 1995 / Large numeral value and legend
BEATRIX KONINGIN DER NEDERLANDEN / Head 1/4 left
Coin value - $25-30


50 gulden 1998

silver
commemorative coin
350th Anniversary of Treaty of Munster (Independence of the United Provinces of the Netherlands)
VIJFTIG GULDEN DE VREDE KLINKT VAN HIER DE GEHELE WERELD DOOR MUNSTER 1648 / Head 1/4 right within circle
BEATRIX KONINGIN DER NEDERLANDEN / 1998 / Head 1/4 left within circle
Coin value - $40-50


10 gulden 1994
silver
commemorative coin
50th Anniversary of BeNeLux Treaty
10 G / BE NE LUX / 1944-1994 / Three Parliament buildings on top and 3 designs in circles within vertical lines
BEATRIX KONINGIN DER NEDERLANDEN / Head left
Coin value - $12-15


10 gulden 1995
silver
commemorative coin
350 Years from the Death of Hugo Grotius (Dutch jurist)
10 GULDEN 1995 / DE IURE BELLI AC PACIS HUGO DE GROOT 1589-1645 / Value and date above supine head facing upward
BEATRIX KONINGIN DER NEDERLANDEN / Head left
Coin value - $15-20


10 gulden 1996
silver
commemorative coin
360 years since the birth of Jan Steen (Dutch painter)
10 G 1996 / "WIJ SCREUWE ALS LEUWE" JAN STEEN / Jan Steen as lute player
BEATRIX KONINGIN DER NEDERLANDEN / Head left
Coin value - $12-15


10 gulden 1997
silver
commemorative coin
Marshall Plan - 50th Anniversary
10 G GEORGE C. MARCHALL 1997 / EUROPEAN RECOVERY PROGRAM 1947 / Head of George Marshall left
BEATRIX KONINGIN DER NEDERLANDEN / Head left
Coin value - $12-15


10 gulden 1999
silver
commemorative coin
Millennium
10 GULDEN 2000 / BEATRIX KONINGIN DER NEDERLANDEN / Head above 12 concentric rings within beaded border
10 GULDEN 1999 / BEATRIX KONINGIN DER NEDERLANDEN / Head above 12 concentric rings within beaded border
Coin value - $12-15


5 gulden 1990 (1982-2001)

bronze clad nickel
circulating coinage
5 G 1990 / Value within horizontal, vertical and diagonal lines
BEATRIX KONINGIN DER NEDERLANDEN / Head left with vertical inscription
Coin value - <$1


5 gulden 2000
brass clad nickel
commemorative coin
UEFA Euro Soccer Championship in Belgium and Netherlands 2000
5 GULDEN / EK 2000 / Value within soccerball
BEATRIX KONINGIN DER NEDERLANDEN / Head left
Coin value - $7-10


2.5 gulden 2001 (1982-2001)

nickel
circulating coinage
2 1/2 G 2001 / Value within horizontal, vertical and diagonal lines
BEATRIX KONINGIN DER NEDERLANDEN / Head left with vertical inscription
Coin value - <$1


2.5 gulden 1980
nickel
commemorative coin
Investiture of new Queen
NEDERLAND 2 1/2 GULDEN 1980 / Crowned arms
BEATRIX KONINGIN DER NEDERLANDEN / 30 APRIL 1980 / Conjoined heads left
Coin value - $2-3


1 gulden 1995 (1982-2001)

nickel
circulating coinage
1 G 1995 / Value within horizontal and vertical lines
BEATRIX KONINGIN DER NEDERLANDEN / Head left with vertical inscription
Coin value - <$1


1 gulden 1980
nickel
commemorative coin
Investiture of new Queen
NEDERLAND 1 GULDEN 1980 / Crowned arms
BEATRIX KONINGIN DER NEDERLANDEN / 30 APRIL 1980 / Conjoined heads left
Coin value - $2-3


1 gulden 2001
nickel
commemorative coin
The last issuer of gulden
1 G 2001 / Child art design
BEATRIX KONINGIN DER NEDERLANDEN / BEATRIX KONINGIN DER NEDERLANDEN / Head left
Coin value - $2-3


25 cents 1997 (1982-2001)

nickel
25 C 1997 / Value within horizontal and vertical lines
BEATRIX KONINGIN DER NEDERLANDEN / Head left with vertical inscription
Coin value - <$1


10 cents 1992 (1982-2001)
nickel
10 C 1992 / Value within horizontal and vertical lines
BEATRIX KONINGIN DER NEDERLANDEN / Head left with vertical inscription
Coin value - <$1


5 cents 1992 (1982-2001)

bronze
5 C 1992 / Value within horizontal and vertical lines
BEATRIX KONINGIN DER NEDERLANDEN / Head left with vertical inscription
Coin value - <$1


Netherlands old coins catalog


2.5 gulden (rijksdaalder) 1840
silver
2 1/2 G / MUNT VAN HET KONINGRIJK DER NEDERLANDEN 1840 / Crowned arms divides value
WILLEM II KONING DER NED. G. H. V. L. / Head right
Coin value - $250-300


25 cents 1826 (1818-1830)
silver
25 C. / Crowned arms divides value
W 1826 / Crowned W divides date
Coin value - $25-35


10 cents 1826 (1818-1828)
silver
10 C. / Crowned arms divides value
W 1826 / Crowned W divides date
Coin value - $25-35


5 cents 1826 (1818-1828)
silver
5 C. / Crowned arms divides value
W 1826 / Crowned W divides date
Coin value - $30-50


1 cent 1822 (1817-1837)
copper
1 C. / Crowned arms divides value
W 1822 / Crowned W divides date
Coin value - $5-7


1/2 cent 1832 (1818-1837)
copper
1/2 C. / Crowned arms divides value
W 1832 / Crowned W divides date
Coin value - $15-20

William II (1840-1849)


2.5 gulden (rijksdaalder) 1847 (1843-1849)
silver
2 1/2 G / MUNT VAN HET KONINGRIJK DER NEDERLANDEN 1847 / Crowned arms divides value
WILLEM II KONING DER NED. G. H. V. L. / Head left
Coin value - $30-40


1 gulden 1847 (1840-1849)
silver
1 G 100 C. / MUNT VAN HET KONINGRIJK DER NEDERLANDEN 1847 / Crowned arms divides value
WILLEM II KONING DER NED. G. H. V. L. / Head left
Coin value - $20-30


1/2 gulden 1848 (1846-1848)
silver
1/2 G 50 C. / MUNT VAN HET KONINGRIJK DER NEDERLANDEN 1848 / Crowned arms divides value
WILLEM II KONING DER NED. G. H. V. L. / Head left
Coin value - $20-30


25 cents 1848 (1848-1849)
silver
25 CENTS 1848 / Value within wreath
WILLEM II KONING DER NED. G. H. V. L. / Head left
Coin value - $8-12


10 cents 1849 (1848-1849)
silver
10 CENTS 1849 / Value within wreath
WILLEM II KONING DER NED. G. H. V. L. / Head left
Coin value - $8-12


1/2 cent 1846 (1841-1847)
copper
1/2 CENT / Crowned arms divides value
W 1846 / Crowned W divides date
Coin value - $25-35

William III (1849-1890)


2.5 gulden (rijksdaalder) 1872 (1849-1874)
silver
2 1/2 G / MUNT VAN HET KONINGRIJK DER NEDERLANDEN 1872 / Crowned arms divides value
WILLEM III KONING DER NED. G. H. V. L. / Head right
Coin value - $40-50


1 gulden 1861 (1851-1866)
silver
1 G 100 C. / MUNT VAN HET KONINGRIJK DER NEDERLANDEN 1861 / Crowned arms divides value
WILLEM III KONING DER NED. G. H. V. L. / Head right
Coin value - $20-30


1/2 gulden 1868 (1850-1868)
silver
1/2 G 50 C. / MUNT VAN HET KONINGRIJK DER NEDERLANDEN 1868 / Crowned arms divides value
WILLEM III KONING DER NED. G. H. V. L. / Head right
Coin value - $30-40


25 cents 1849 (1849-1890)
silver
25 CENTS 1849 / Value within wreath
WILLEM III KONING DER NED. G. H. V. L. / Head right
Coin value - $15-20


10 cents 1889 (1849-1890)
silver
10 CENTS 1889 / Value within wreath
WILLEM III KONING DER NED. G. H. V. L. / Head right
Coin value - $5-10


5 cents 1850 (1850-1887)
silver
5 CENTS 1850 / Value within wreath
WILLEM III KONING DER NED. G. H. V. L. / Head right
Coin value - $8-12


2.5 cents 1877 (1877-1886)
bronze
The next coins (1890-1898) are the same type
2 1/2 CENT / Value within wreath
KONINGRIJK DER NEDERLANDEN / 1877 / Crowned rampant lion left on field of 17 small shields
Coin value - $2-4


1 cent 1876 (1860-1877)
copper
1 C. / Crowned arms divides value
W 1876 / Crowned W divides date
Coin value - $2-4


1 cent 1883 (1877-1884)
bronze
The next coins (1892-1900) are the same type
1 CENT / Value within wreath
KONINGRIJK DER NEDERLANDEN / 1883 / Crowned rampant lion left on field of 15 large shields
Coin value - $1-2


1/2 cent 1863 (1850-1877)
copper
1/2 CENT / Crowned arms divides value
W 1863 / Crowned W divides date
Coin value - $10-15


1/2 cent 1884 (1878-1886)
bronze
The next coins (1891-1901) are the same type
1/2 CENT / Value within wreath
KONINGRIJK DER NEDERLANDEN / 1884 / Crowned rampant lion left on field of 17 small shields all within beaded circle
Coin value - $3-5

Wilhelmina (1890-1948)


2.5 gulden 1898
silver
2 1/2 G / MUNT VAN HET KONINGRIJK DER NEDERLANDEN 1898 / Crowned Arms
WILHELMINA KONINGIN DER NEDERLANDEN / Head left
Coin value - $200-300


2.5 gulden 1931 (1929-1940)
silver
2 1/2 G / MUNT VAN HET KONINGRIJK DER NEDERLANDEN 1931 / Crowned Arms
WILHELMINA KONINGIN DER NEDERLANDEN / Head left
Coin value - $20-30


1 gulden 1897 (1892-1897)
silver
1 G 100 C. / MUNT VAN HET KONINGRIJK DER NEDERLANDEN 1897 / Crowned Arms
WILHELMINA KONINGIN DER NEDERLANDEN / Head left
Coin value - $50-70


1 gulden 1898 (1898, 1901)
silver
1 G 100 C. / MUNT VAN HET KONINGRIJK DER NEDERLANDEN 1898 / Crowned Arms
WILHELMINA KONINGIN DER NEDERLANDEN / Head left
Coin value - $50-70


1 gulden 1908 (1904-1909)
silver
1 G / MUNT VAN HET KONINGRIJK DER NEDERLANDEN 1904 / Crowned Arms
WILHELMINA KONINGIN DER NEDERLANDEN / Head left
Coin value - $40-60


1 gulden 1914 (1910-1917)
silver
1 G / MUNT VAN HET KONINGRIJK DER NEDERLANDEN 1914 / Crowned Arms
WILHELMINA KONINGIN DER NEDERLANDEN / Bust left
Coin value - $20-30


1 gulden 1924 (1922-1944)
silver
1 G / MUNT VAN HET KONINGRIJK DER NEDERLANDEN 1924 / Crowned Arms
WILHELMINA KONINGIN DER NEDERLANDEN / Head left
Coin value - $10-15


1/2 gulden 1898
silver
1/2 G 50 C. / MUNT VAN HET KONINGRIJK DER NEDERLANDEN 1898 / Crowned Arms
WILHELMINA KONINGIN DER NEDERLANDEN / Head left
Coin value - $80-100


1/2 gulden 1905 (1904-1909)
silver
1/2 G / MUNT VAN HET KONINGRIJK DER NEDERLANDEN 1905 / Crowned Arms
WILHELMINA KONINGIN DER NEDERLANDEN / Head left
Coin value - $30-40


1/2 gulden 1913 (1910-1919)
silver
1/2 G / MUNT VAN HET KONINGRIJK DER NEDERLANDEN 1913 / Crowned Arms
WILHELMINA KONINGIN DER NEDERLANDEN / Bust left
Coin value - $20-30


1/2 gulden 1921 (1921-1930)
silver
1/2 G / MUNT VAN HET KONINGRIJK DER NEDERLANDEN 1921 / Crowned Arms
WILHELMINA KONINGIN DER NEDERLANDEN / Head left
Coin value - $5-10


25 cents 1897 (1891-1897)
silver
25 CENTS 1897 / Value within wreath
WILHELMINA KONINGIN DER NEDERLANDEN / Head left
Coin value - $15-20


25 cents 1904 (1901-1906)
silver
25 CENTS 1904 / Value within wreath
WILHELMINA KONINGIN DER NEDERLANDEN / Head left
Coin value - $10-15


25 cents 1917 (1910-1925)
silver
25 CENTS 1917 / Value within wreath
WILHELMINA KONINGIN DER NEDERLANDEN / Head left
Coin value - $10-15


25 cents 1941 (1926-1944)
silver
25 CENTS 1941 / Value within wreath
WILHELMINA KONINGIN DER NEDERLANDEN / Head left
Coin value - $4-6


25 cents 1941 (1941-1943)
zinc
25 CENTS 1941 / Value flanked by sprigs
NEDERLAND / Sailing boat
Coin value - $2-3


25 cents 1948
nickel
25 CENT 1948 / Crowned value divides date
WILHELMINA KONINGIN DER NEDERLANDEN / Head left
Coin value - <$1


10 cents 1893 (1892-1897)
silver
10 CENTS 1893 / Value within wreath
WILHELMINA KONINGIN DER NEDERLANDEN / Head left
Coin value - $4-6


10 cents 1901 (1898, 1901)
silver
10 CENTS 1901 / Value within wreath
WILHELMINA KONINGIN DER NEDERLANDEN / Head left
Coin value - $20-30


10 cents 1903
silver
10 CENTS 1903 / Value within wreath
WILHELMINA KONINGIN DER NEDERLANDEN / Head left
Coin value - $5-10


10 cents 1906 (1904-1906)
silver
10 CENTS 1906 / Value within wreath
WILHELMINA KONINGIN DER NEDERLANDEN / Head left
Coin value - $10-15


10 cents 1918 (1910-1925)
silver
10 CENTS 1918 / Value within wreath
WILHELMINA KONINGIN DER NEDERLANDEN / Head left
Coin value - $2-3


10 cents 1944 (1926-1944)
silver
10 CENTS 1944 / Value within wreath
WILHELMINA KONINGIN DER NEDERLANDEN / Head left
Coin value - $1-2


10 cents 1941 (1941-1943)
zinc
10 CENTS 1941 / Value flanked by sprigs
NEDERLAND / Three tulips flanked by dots within circle
Coin value -


10 cents 1948
nickel
10 CENT 1948 / Crowned value divides date
WILHELMINA KONINGIN DER NEDERLANDEN / Head left
Coin value - <$1


5 cents 1907 (1907-1909)
copper-nickel
5 CENTS / Value within wreath
NEDERLAND 1907 / Crown flanked by sprigs
Coin value - $5-7


5 cents 1913 (1913-1940)
copper-nickel
5 C 1913 / Value within shells and beaded circle
KONINGIN DER NEDERLANDEN / Orange branch within circle
Coin value - $1-2


5 cents 1941 (1941-1943)
zinc
5 C 1941 / Value within circle flanked by nine waves and sprig
NEDERLAND / Two crossed horse heads and sun within square
Coin value -


5 cents 1948
bronze
5 CENT 1948 / Value divides date and orange branch
WILHELMINA KONINGIN DER NEDERLANDEN / Head left
Coin value - <$1


2.5 cents 1890 (1890-1898)
bronze
type the same as previous (1877-1886)
2 1/2 CENT / Value within wreath
KONINGRIJK DER NEDERLANDEN / 1890 / Crowned rampant lion left on field of 17 small shields
Coin value - $3-5


2.5 cents 1906 (1903-1906)
bronze
2 1/2 CENT / Value within wreath
KONINGRIJK DER NEDERLANDEN / 1906 / Crowned rampant lion left on field of 15 large shields
Coin value - $2-3


2.5 cents 1913 (1912-1941)
bronze
2 1/2 CENT / Value within wreath
KONINGRIJK DER NEDERLANDEN / 1913 / Crowned rampant lion left on field of 15 large shields
Coin value - $2-3


2.5 cents 1941 (1941-1942)
zinc
2 1/2 Ct 1941 / Value, waves, date and sprig
NEDERLAND / Two swans on roof
Coin value - $4-6


1 cent 1900 (1892-1900)
bronze
type the same as previous (1877-1889)
1 CENT / Value within wreath
KONINGRIJK DER NEDERLANDEN / 1900 / Crowned rampant lion left on field of 15 large shields
Coin value -


1 cent 1901
bronze
1 CENT / Value within wreath
KONINGRIJK DER NEDERLANDEN / 1901 / Crowned rampant lion left on field of 10 large shields
Coin value -


1 cent 1904 (1902-1907)
bronze
1 CENT / Value within wreath
KONINGRIJK DER NEDERLANDEN / 1904 / Crowned rampant lion left on field of 15 medium shields
Coin value - $1-2


1 cent 1927 (1913-1941)
bronze
1 CENT / Value within wreath
KONINGRIJK DER NEDERLANDEN / 1927 / Crowned rampant lion left on field of 17 small shields
Coin value -


1 cent 1942 (1941-1944)
zinc
1 Ct 1942 / Value, waves, date and sprig
NEDERLAND / Circled cross with banner below
Coin value - <$1


1 cent 1948
bronze
1 CENT 1948 / Value divides date
WILHELMINA KONINGIN DER NEDERLANDEN / Head left
Coin value - <$1


1/2 cent 1901 (1891-1901)
bronze
type the same as previous (1878-1886)
1/2 CENT / Value within wreath
KONINGRIJK DER NEDERLANDEN / 1901 / Crowned rampant lion left on field of 17 small shields
Coin value - $2-4


1/2 cent 1903 (1903, 1906)
bronze
1/2 CENT / Value within wreath
KONINGRIJK DER NEDERLANDEN / 1901 / Crowned rampant lion left on field of 15 small shields
Coin value - $3-5


1/2 cent 1911 (1909-1940)
bronze
1/2 CENT / Value within wreath
KONINGRIJK DER NEDERLANDEN / 1911 / Crowned rampant lion left on field of 15 large shields
Coin value - $2-4


Inhoud

De vestiging van de Franken in de Lage Landen verliep, zij het met hier en daar enkele schermutselingen, al bij al relatief vreedzaam als een kolonisatieproces over meerdere eeuwen gespreid, waarbij generaties na generaties Germanen zich op zoek naar gunstige onbewoonde of verlaten vestigingsplaatsen zuidwestwaarts begaven.

Onder de kolonisatie van Gallië door de Romeinen was de plaatselijke Gallische (Keltische) bevolking met de Romeinse cultuur geassimileerd geraakt (Romanisatie). Doordat de oorspronkelijk Keltische bevolking van de Lage Landen bezuiden de Rijn toen getalsmatig de overhand hield boven de nieuwe Romeinse elite, had de resulterende Romeins-Keltische mengcultuur haar geheel eigen karakter verkregen. Een gelijkaardig proces zou zich herhalen met de intocht van de Franken in het zuiden, waar onderwijl deze Keltoromanen de overhand hadden.

Schelde- en Maasbekken waren aanvankelijk nog ingenomen door Morienen in Vlaanderen - dat tot eind 4e eeuw heidens bleef -, Menapiërs en Nerviërs in Brabant en Henegouwen, Eburonen in Limburg, Aduatieken, Condruzen, Cerezen, Pemanen en Trevieren in de Ardennen, maar de druk van de Germanen op Gallië was groot.

Geleidelijke infiltratie gemengd met strijd Bewerken

In 286 hadden (Ripuarische) Franken zich reeds als kolonisten in de onbewoonde delen van de landen der Morienen en der Trevieren mogen vestigen. Stamhoofden van hen waren allianties aangegaan met de Romeinen en kregen het statuut van foederati om de Romeinse grens te verdedigen. In 294 en 295 behaalde onderkeizer Constantius I Chlorus een aantal overwinningen op de Franken in de buurt van de Rijnmonding, maar liet hen toe in de Betuwe te wonen. [4] Veel Franken namen dienst in Romeinse hulplegers als laeti. Deze Franken werden geleidelijk door de Romeinse cultuur beïnvloed.

Begin 4e eeuw was het gebied dat de Rijnbocht tussen Keulen en de Noordzee vormt onophoudelijk het strijdperk tussen Salische Franken en Romeinen geworden. De meeste Kelten gingen zich zuidelijker in de Lage Landen vestigen, toen het noorden van Gallië voortdurend door deze oorlogen werd geteisterd en de landbouw en Keltische vestigingsplaatsen er grotendeels vernield raakten. Zij hadden zich veilig teruggetrokken tot achter het Carbonaria silva terwijl in het oosten hun gebied door het Ardeense woud van de Germanen werd gescheiden. Samen met de geromaniseerde Kelten verdween ook het christendom weer uit het noorden van de Lage Landen.

De streek noord van de Ardeense heuvelen en Henegouwen was intussen in een desolaat landschap herschapen. In 358 overwon Keizer Julianus de Saliërs, maar moest hen toelaten zich in het verlaten en onvruchtbare Toxandrië te vestigen, waar zij eveneens de status van foederati kregen. Toen de Romeinse troepen naar Rome werden teruggeroepen schiep dat een open uitnodiging voor Germaanse stammen om zich in de Lage Landen te begeven.

Definitieve doorbraak Bewerken

Toen in 406 de Vandalen in Gallië binnenvielen, wisten de Franken gebruik te maken van de toegenomen druk op het Romeinse leger om in de daarop volgende eeuw hun invloedssfeer en woongebied in de Lage Landen steeds verder over dunner bevolkt gebied uit te breiden.

Nadat de Ripuarische Franken het gebied boven de Benedenrijn (de Betuwe en Hamaland) hadden bevolkt, begaf het nageslacht van de Salische Franken van de Kempen (Toxandrië) zich in de 5e eeuw geleidelijk verder het vlakke lage land in en bevolkte er het bekken van Leie en Schelde steeds verder zuidwaarts. Talrijke Vlaamse dorpen met het achtervoegsel ingem herinneren nog aan de naam van een Frankisch stamhoofd die ze als nieuwe plaats voor zijn familie vestigde. Toen in 431 hun voorhoede bij Doornik uitkwam werd een open conflict aan de nieuwe noordgrens van het Romeinse Rijk onvermijdelijk. De soldaten van Aëtius hadden zich aan de linie van de Romeinse heirbaan verzameld. De Saliërs veroverden de stad. Onder leiding van hun aanvoerder Chlodio veroverden ze met geweld de bovenvallei van de Leie en de gouwen benoorden de Somme, terwijl andere koningen Cameracum (Kamerijk) en de latere steden Atrecht en Terwaan innamen. In Boulogne, waar de bevolking al lang door de zeerovers geteisterd was, vestigden zij zich in groten getale tot aan de Kwinte en hun taal verdrong er het Romaans.

De Ripuariërs waren intussen tegen 450 zuidwaarts de Maas overgestoken en vestigden zich rond de heirbaan Tongeren-Boulogne in de open vlakte van Haspengouw, die in het zuiden door het ondoordringbare Kolenwoud werd afgezoomd. De Gallo-Romeinse bevolking, die de schaars bevolkte zandvlakten daar verlaten had, vestigde zich ten zuiden van de Belgische heirbaan. Deze Belgoromeinen van Keltische oorsprong die in de voort ontgonnen plekken van het woud woonden noemden de Franken Wala. [5] De huidige taalgrens in België geeft nog steeds de scheiding aan van de stellingen die respectievelijk de Germaanse en de Romaanse taalgroepen in die tijd hadden ingenomen. [6] In het westen werden de Ripuariërs gestuit door de moerassen van de Kempen, waarachter het gebied van de Saliërs begon dat tussen de Dijle en de Schelde lag.

Nadat in de 5e eeuw de Romeinse legers zich uit de Lage Landen steeds verder naar het zuiden hadden teruggetrokken, wist Syagrius nog enige tijd (476-486) een autonome Gallo-Romeinse staat tussen de Somme en de Loire in stand te houden, met een hoge concentratie aan Keltoromanen of geromaniseerde Keltische stammen van weleer. Maar het gebied west van de Midden-Rijn, het westelijk deel van België en het noordoosten van Frankrijk ontsnapte tegen 480 volkomen aan de Romeinse controle. De voormalige provincies Germania Inferior, Superior, en grote delen van Belgica Prima en Secunda waren nu definitief in handen van de Franken. De relatief kleine bevolking van Keltoromanen ging op in de Frankische meerderheid aldaar en het Latijn verdween als algemene omgangstaal benoorden de taalgrens.

Uitbreiding van het invloeds- en leefgebied naar het zuiden Bewerken

Tijdens de inval van de Hunnen in Gallië, onder Attila, streden de Franken aan de zijde van de Romeinen in de Slag op de Catalaunische Velden in 451. De Franken moesten nog lange tijd de Somme als zuidelijke grens van hun gebied erkennen, maar onder Childerik veranderde dat, want deze ondernam bloedige veldslagen tegen de bevolking in wat nu het noorden van Frankrijk is en breidde het rijk uit tot aan de Loire. Na een periode van hevige strijd vestigden de Salische Franken zich in dit gebied en mengden er zich met de daar al sinds de Romeinse tijd gekerstende bevolking. De christelijke Kerk had er zich reeds gestructureerd in bisdommen en diocesen die overeenkwamen met de voormalige civitates (de oude Keltische gouwen), die werden geleid door bisschoppen, bijgestaan door hun priesters die de diocesen voor hun rekening namen. De verfijning van hun cultuur stond in schril contrast met de ruwheid van de oorlogszuchtige Franken, die intussen met geweld hun gebied zelfs tot over de Rijn hadden uitgebreid terwijl ze in het noorden hevig tegen de Friezen en Saksen tekeer gingen. Maar de belangen van de ene cultuur vulde de andere wel aan, in die zin, dat de op Romeinse leest geschoeide organisatie van het gekerstende land, met bisschoppen aan het hoofd van meerdere diocesen, voor een relatieve staatkundige orde zorgde, terwijl die bisschoppen van hun kant hen als verdedigingstroepen beschouwden om 'hun' verloren land in het noorden te heroveren en te beschermen.

Onder de Merovingers Bewerken

Nadat de eerste koning van de Merovingische Franken Childeric I die zich in Doornik had gevestigd in 481/82 overleed, nam zijn zoon Clovis I het bestuur over. Hij bond de strijd aan met andere Frankische leidersfiguren en breidde zijn rijk uit tot het grootste deel van Gallië. Rond 500 verenigde Clovis beide groepen Franken in het Merovingische Rijk. Van het Oud-Gallische Parijs maakte hij zijn hoofdstad.

Op aanstichten van zijn vrouw Chlotildis bekeerde hij zich tot het christendom en verleende daarmee zijn steun aan de opkomende institutionalisering van de kerkgemeenschap. De latere Frankische koning Dagobert moedigde de Frankische kerk aan in een offensief dat tot de vorming van het bisdom Terwaan in de civitas van de Morini bijdroeg. De samenwerking tussen kerk en edelen bereidde aldus de weg voor uitbreiding van de politieke macht naar het noorden tot aan het gebied van de Friezen.

Tot het kustgebied van Vlaanderen waren de Franken niet doorgedrongen. De Friezen, wellicht met langs de zee gekomen Saksen vermengd, bevolkten ook die streek. De Friezen behoorden tot een Noordzeecultuur, die zich sterk tegen de Frankische macht afzette. Zij speelden een belangrijke rol in het handelsnet dat het Rijngebied met de Maas en het overzeese Britannia verbond. Wel haalden ze producten op uit het zuiden van de Lage Landen, het Maasplateau en het Rijnland, toen de Merovingische macht daar reeds een stevige voet aan de grond had. Er ontwikkelden zich daar onder meer dankzij hen handelscentra zoals Dinant, Hoei, Luik en Namen.

Tegen het eind van de eeuw hadden afstammelingen van de Salische Franken, die zich in de streek beneden het Kolenwoud (Carbonaria silva) en boven de Loire gevestigd hadden in toenemende mate de Romaanse invloed van dit dichter bevolkt gelatiniseerd gebied ondergaan. De Ripuarische Franken daarentegen, die hun gebied vanuit het oosten richting Schelde uitbreidden, bevonden zich in relatief dun bevolkt of door de Gallo-Romeinen geëvacueerd gebied, en betekenden daarom een Germaanse overmacht in deze regio van de later Zuidelijke Nederlanden.

Toen Clovis het christendom tot staatsgodsdienst van zijn grote rijk had uitgeroepen duurde het nog lange tijd eer de bevolking zich ertoe liet overhalen. Daar was heel wat missioneringswerk voor nodig, zoals dat van Sint-Amandus, die een beeldenstorm organiseerde waarbij de heidense goden (door de Romeinen hernoemd tot Neptunus, Diana, Jupiter en Minerva) werden omvergesmeten. Het waren vooral zendelingen die het christendom propageerden en voor het stichten van over het grondgebied verspreide abdijen instonden, waarrond zich grotere nederzettingen vestigden. Zij zorgden voor ontginning, inpoldering en in het algemeen het in cultuur brengen van aanvankelijk woest en dicht bebost of overstroomd gebied.

In de tijd toen de Franken zich zuidwaarts hadden gekeerd, ook al omdat er interne conflicten waren ontstaan tussen hun westelijke (Neustrië) en oostelijke (Austrasië) rijksdelen, was hun aandacht voor de Friezen verslapt. In Traiectum (Utrecht), dat al in de 4e eeuw een Romeinse vesting was en in de 7e eeuw het noordelijkste punt van het Frankische Rijk, werd een tijdens de koningen (595-623) Chlotachar II en Theodebert II gevestigd kerkje aan Sint-Maarten gewijd, dat er inmiddels verwaarloosd bij stond, opnieuw opgebouwd nu het christendom zich in de 7e eeuw samen met de Frankische macht weer noordwaarts begaf. Dagobert I stond het omstreeks 630 af aan de bisschop van Keulen, waar sedert begin 6e eeuw de nieuwe godsdienst gezegevierd had. Het werd de uitvalsbasis van Willibrord, die ervoor zorgde dat het christendom zich opnieuw naar het noorden uitbreidde. Uiteindelijk werden na de Friezen ook de Saksen tot het nieuwe geloof gedwongen onder de Saksische Oorlogen van Karel de Grote.

De Salische Wet, in het Latijn Lex Salica, was een van de eerste geschreven wetboeken sinds de Romeinen. Het dateert uit het begin van de 6e eeuw, uit de tijd van koning Clovis. In de Salische wet worden de grenzen van het Frankische Rijk bepaald. Er wordt zelfs verwezen naar Merowingische invloed in Britannia. [7]

Tegen de 7e eeuw begon het gezag van de Merovingers te tanen, ten voordele van de Frankische edelen. De Pepiniden, een adellijke familie uit het centrum van Austrasië (de Ardennen en het Boven-Maasgebied), hadden zich in Limburg tot landeigenaars weten te maken. In de functie van hofmeiers wisten zij de feitelijke macht in handen te krijgen, zoals Karel Martel. Deze baande zich in 734 al strijdend ook toegang tot de noordelijke centra van de Friezen na een overwinning bij de Boorne. Toen dit succes door zijn opvolger Pepijn III en vervolgens Karel de Grote geconsolideerd werd, behoorde het ganse gebied van de Lage Landen bij de zee tot het Frankische Rijk.

Onder de Karolingers Bewerken

De betekenis van de Karolingers ligt vooral in het uitbreiden van het Frankische Rijk tot zelfs voorbij de grenzen van het vroegere Romeinse keizerrijk. Daarbij werd in het noorden het gebied van de Friezen mee opgenomen, in het zuiden dat van de Longobarden en in het oosten na dertig jaar Saksenoorlogen (772 - 804) Germanië, het gebied tot ver voorbij de Rijn.

De verovering van die grensgebieden ging met buitensporig geweld gepaard waarbij de overwonnenen werden gedwongen zich tot het christendom te bekeren. Karel de Grote streefde ernaar om de kerken met hun nederzettingen (kloosters) en hun administratieve traditie (boekhouding) als instrument van toezicht te gebruiken. Op het beoefenen van heidense rituelen stond de doodstraf.

Karel de Grote werd in 800 gekroond tot Imperator Romanorum, 'Keizer der Romeinen'. Hoewel hiermee geprobeerd werd het Frankische gezag te legitimeren als een soort voortzetting van het Romeinse rijk, was er geen sprake van een abstract staatsbegrip in de zin van een res publica. Het rijk gold, net als onder de Merovingen, als persoonlijk eigendom van de heerser.

Onder Karel de Grote waren de Lage Landen evenwel geen randgebied meer zoals in de Romeinse en vroege Frankische tijd, maar vormden zij quasi het centrum van het Frankische Rijk. Aken, waar Karel de Grote in de palts zijn hoofdverblijf vestigde, werd de belangrijkste stad van de Karolingen.

950 was er in West-Europa, bij een toenemende belangstelling voor de klassieke cultuur, een periode van algemene opleving van cultuur en wetenschap (de Karolingische renaissance rond de regeerperiode van Karel de Grote (768-814)). Deze stroming beperkte zich vooral tot het koninklijk hof, waar zij zich manifesteerde, en werd gesteund door de clerus.

De vereenvoudiging van het Merovingisch schrift, in de vorm van de veel beter leesbare Karolingische minuskel, legde de basis voor het schrift van de Germaanse en Romaanse talen.

Bestuursinrichting Bewerken

Als bestuursvorm werd het feodalisme doorgevoerd. De bestuursinrichting in de Lage Landen was zo goed als dezelfde als die in de rest van het Frankisch Rijk. De koning, later dus keizer, vormde er de hoogste autoriteit, omgeven door dienaren van het hof, dat constant op ronde was. In Herstal, Meerssen, Nijmegen en Aken werd daarbij tijdelijk verblijf gehouden in paltsen waar de hoflieden aanzienlijke landgoederen bezaten die tot de kroon behoorden. Hun macht (bannus) delegeerden ze aan graven die door hen als leenman waren aangesteld over een graafschap of gouw (pagus). Het merendeel van die gouwen (pagi) viel samen met de vroegere Romeinse civitates.

De bekendste gouwen waren pagus Taruanensis (met als centrum Thérouanne), pagus Mempiscus, pagus Flandrensis (rond Brugge), pagus Turnacensis (rond Doornik), pagus Gandensis (Gent), pagus Brabatensis (tussen Schelde en Dijle), pagus Toxandriae (noordelijke Kempen of huidige Noord-Brabant), en benoorden de grote rivieren, Marssum, Lake et Isla, Teisterbant, Circa oras Rheni, Kinnem, Westflinge, Texla, Salon, Hamaland en Twente. In het noorden werd het woord 'gouw' ook gebruikt voor een landstreek zonder dat dit op een bestuurseenheid sloeg. Kleinere administratieve eenheden waren de centenae (honderdsten) en districten die aan ambachten waren toebedeeld (deze laatste vooral in het huidige Vlaanderen, Zeeland en Holland, zoals de Vier Ambachten en Veurne-Ambacht).

Machtsbezit (bannus) in het feodalisme bleek vooral een kwestie van veroveringen, geweld en Geblütsrecht en werd in stand gehouden doordat de heerser van de ene palts naar de andere trok. Door de grote omvang van het rijk was Karel de Grote daarom wel genoodzaakt het land te laten besturen door leenmannen die verantwoording bij hem moesten afleggen. In de ruileconomie van die tijd konden deze leenmannen alleen beloond worden door hen gronden (beneficium, vanaf de tiende eeuw feodum) en het vruchtgebruik daarvan te schenken en een aparte titel. In het bijzonder de ruiters, essentieel om het grote Frankische rijk bijeen te houden, werden door de koningen vaak tot ridder benoemd. De bewoners van het land werden horigen, die bij de bewerking ervan voor eigen gezin en goed een deel van de opbrengt aan de graaf moesten afstaan.

De leenmannen streefden naar erfelijkheid van hun pagus, iets wat steeds meer de regel werd en in 877 is gelegaliseerd door het Capitulare van Quierzy. Met dit systeem werd het mettertijd onmogelijk om nog een groot rijk te vormen.

In het gebied boven de Rijn schoot het feodalisme nooit echt wortel. Voor de Friezen betekende de opname in het Frankische rijk vooral een grote stimulans voor de handel.

Kerstening en religieuze inrichting Bewerken

De nieuwe godsdiensten die aanvankelijk met de Romeinen waren meegekomen en toen al met elkaar concurreerden, zoals de Mithrascultus die voornamelijk bij de soldaten aanhang vond, of de cultus van de Zonnegod Sol Invictus en ook het christendom, hadden zich voornamelijk in de dichtbevolkte plaatsen uitgebreid. De Mithrascultus had als nadeel dat het een zeer geheim sektarisch genootschap betrof met meestal ondergrondse tempels op verborgen plaatsen, en bovendien enkel toegankelijk voor mannen. Het christendom en de zonnegodcultus waren aanvankelijk sterke concurrenten geweest, tot er een zekere fusie plaatsgreep, waarbij elementen van deze laatste in het eerste waren opgenomen.

De eerste christenen in de Lage Landen kwamen mogelijk uit Trier waar de bisschop van die stad zijn invloed in de 3e eeuw al over delen van Neder-Germanië uitbreidde. Volgens de traditie zou de Keuls-Trierse bisschop Sint-Maternus (begin 4e eeuw) tevens de eerste bisschop van Tongeren zijn. De eerste historisch verifieerbare bisschop van het bisdom Tongeren was Servatius (eind 4e eeuw?), over wie Gregorius van Tours eind 6e eeuw vermeldde dat hij te Maastricht werd begraven. Latere tradities plaatsten Servatius (of Servaas) aan het begin van de lijst van 21 heilige bisschoppen van Maastricht. Volgens de Luikse traditie werd de bisschopszetel omstreeks 720 verplaatst naar Luik, maar pas vanaf circa 835 staat vast dat de bisschoppen van Tongeren-Maastricht-Luik te Luik resideerden. [8]

Steden als Atrecht, Boulogne, Doornik, Kamerijk verleenden pas veel later in de geschiedenis toegang aan het christendom. In de 7e eeuw werden de bisdommen van Atrecht, Doornik en Kamerijk ingericht. Die vielen toen onder de Kerkprovincie Reims (de vroegere Romeinse provincia Belgica Secunda), die uiteindelijk tot Belgische rooms-katholieke kerkprovincie zou worden. Germania Secunda was intussen de kerkprovincie Keulen geworden waartoe ook de Civitas Tungrorum al vrij vroeg behoorde. De begrenzing van de bisdommen was net als die van de seculiere gouwen grotendeels gebaseerd op de oude civitates (zelf destijds de Romeinse afbakening van de door Keltische en Kelto-Germaanse stammen bewoonde gewesten). Daardoor werden de oude hoofdplaatsen daarvan ook de bisschopszetels, zoals Doornik, Terwaan, Tongeren en Trier.

Toen de Frankische koning Clovis I (Chlodovech) zich tot het christendom bekeerde was dit vooral een politieke daad, die onmiddellijk navolging vond bij zijn hovelingen, de krijgslieden die hem bij de verovering van Gallië hadden vergezeld. Maar ten noorden van het Kolenwoud vond dit toen bij de bevolking die zich daar inmiddels gevestigd had geen navolging. De Kerk slaagde er zelf ook niet in de noordelijke Franken hun oude gewoonten en geloofspraktijken te doen afzweren. De Morienen bijvoorbeeld hingen in de 4e eeuw nog hun Keltische religie aan. En het feit dat hun apostel Victricius uit het verre Rowaan moest komen, toont aan dat de kerkelijke inrichting daar nog nauwelijks bestond. In het noorden was het christendom slechts zeer oppervlakkig aanwezig geweest en weer verdwenen in de 5e eeuw, samen met de geromaniseerde bevolking die zich door het opdringen van Germaanse stammen zuidwaarts liet verdrukken. [bron?]

Bij de zogenaamde tweede kerstening waren in het noorden vooral Engelse en Ierse missiebisschoppen zoals Willibrord, Bonifatius en Adelbert van Egmond en door hen bekeerde Friezen, naast Franken actief. Dit leidde in naam tot de oprichting van het bisdom Utrecht, waarvan de stad Utrecht de zetel werd, maar in de praktijk waren het de kloosters die bij het missioneringswerk een actieve rol speelden, toen het bisdom nog niet duidelijk afgebakend was. Ook nabij het latere Gent was dit het geval, waar de Aquitaanse monnik Sint-Amandus in de vroege 7e eeuw als eerste katholieke nederzetting in het land der Saliërs een benedictijnenklooster stichtte, zoals hij ook in Echternach (Luxemburg) deed. Het land tussen Maas en Waal en het gebied rond Nijmegen behoorden tot de kerkprovincie Keulen. En Karel de Grote zou districten in het noorden en het oosten aan het bisdom Münster toewijzen.

De kerstening van de Friezen die in de 7e eeuw begon kende meermaals een terugval. Maar de harde hand van Karel de Grote gaf eind 8e eeuw voor hen die door de missionerende bisschoppen niet overtuigd werden de doorslag. Vooral de Saksen werden met uitzonderlijk geweld gedwongen tot het christendom toe te treden. De Oudsaksische doopgelofte moest daarbij als toets dienen, gevolgd door de Indiculus superstitionum et paganiarum.

En zo veranderde het cultuurlandschap in de Lage Landen in belangrijke mate, hoewel boven de rivieren het feodale hofstelsel, ook vanwege de aard van het landschap, vrijwel niet werd toegepast.

Aan belangrijke "heidense" feestdagen werden christelijke feestdagen gekoppeld. "Heidense" gewoonten werden overgenomen. Op heilige plaatsen op het platteland, vaak aangegeven door een typische boom zoals een eik of taxus, werden kapellen of kapelletjes gebouwd. Kerken en kloosters werden gesticht en om het land efficiënter te exploiteren werden nederzettingen verplaatst of anders ingericht en nieuwe gesticht. Ook ging Karel weer over op een actieve wetgeving met het uitvaardigen van capitularia die deels het bestaande gewoonterecht vervingen. In de eeuwen daarna zou het christelijke geloof zich aanpassen en volledig doordringen in de samenleving.

Sociale klassen Bewerken

Na het leenstelsel van de Romeinse tijd ontstond het feodalisme uit de gewoonte van de vorst om verdienstelijke personen een leen (beneficium) als bron van inkomen toe te kennen. Dat bestond meestal uit een stuk grond van het rijk dat zijn eigendom was, van variabele omvang, waarmee de leenman er als vazal moest in slagen niet alleen zichzelf en zijn familie te onderhouden, maar ook een legertje ridders. Die dienden het leen te beschermen, en konden in geval van oorlog ter beschikking van de vorst worden gesteld. Het leen kon van bescheiden omvang zijn, maar desgevallend uitgestrekte landerijen, en zelfs tot een hele provincie beslaan. Men heeft berekend dat een leen 15 à 30 boerenfamilies moest bevatten om in die hoedanigheid leefbaar te zijn. De oppervlakte werd aanvankelijk dan ook gekozen in functie van dat aantal en de uitgestrektheid was bijkomstig. De boeren waren horigen, zij behoorden bij het land. Ook laten, een overblijfsel van het Romeinse slavensysteem, hoorden daarbij. Naast een leen konden eveneens ambten en geldelijke renten worden toegekend aan de leenman. Een leenman kon verder stukken van zijn leen aan ondergeschikte leenmannen toekennen, waardoor een feodale piramide ontstond. Manheid was de eed van trouw waarmee de leenman zich aan zijn leenheer verbond, maar gold ook als term voor het leen zelf.

Vervolgens waren er de vrijen (liberi, ingenui), die zich tot dienst aan de vorst verbonden door een eed om deze bij te staan in een ambt van legerdienst of rechtspraak. Indien een vrije sneuvelde in de oorlog, dan moest een weergeld aan zijn familie worden uitgekeerd van 200 solidi.

De homines Franci of ingenui Franci kwamen voornamelijk in de regio van de grote rivieren voor en waren edelen die afstamden van degenen die zich waarschijnlijk reeds van bij het begin van de Frankische veroveringen hadden verdienstelijk getoond in de naburigheid van de vorst.

De klasse van ridder is ontstaan uit vrijen die zich in dienst stelden van een vorst (milites) om diens goed te beschermen en daarvoor van hem een eigen - kleiner - leen ontvingen. Met de opbrengst daarvan kon een ridder zich een paard veroorloven. Hoe meer ridders een leenman in dienst had, des te minder rechtstreekse inkomsten hij van zijn leen genoot. De neiging bestond daardoor beden aan de horigen telkens weer te verhogen. Toch bleven de ridders zelf betrekkelijk arm en moesten vaak mee de hand aan de ploeg slaan. Sommigen gingen zich in de wapenhandel vervolmaken. In vredestijd organiseerden zij steekspelen. Het waren betrekkelijk ruwe lieden, die gemakkelijk ook met elkaar in de clinch gingen. In de 11e eeuw was de ridderschap in alle streken talrijk vertegenwoordigd. Geleidelijk ging deze klasse dezelfde levenswijze volgen als die van de edelen en na enkele generaties ging zij helemaal in de adel op.

De koning, later keizer, was de enige wettelijke eigenaar van het rijk, en wanneer een vazal overleed kwam zijn leen in feite terug aan de koning toe. Mettertijd ging de leen in de praktijk echter steeds vaker op een erfgenaam van de vazal over. Toen Karel de Grote tot keizer werd gekroond, werden de koningen vazallen van de keizer, die nu het ganse rijk in eigendom bezat, maar hen hun koninkrijk tot leen gaf.

Na de Frankische aristocratie is ook de aristocratie van Lotharingen, Holland en Vlaanderen ontstaan uit de factoren die overal in Europa het leenstelsel stichtten. Toenemende concentratie van eigendommen in handen van een gering aantal machtige families, en verzwakking van de klasse der vrijen, die in vazalschap overgingen, was algemeen. Ook de kerkelijke hogere ambten geraakten meer en meer in handen van adellijke verwanten.

Doordat de pauperes liberi homines (de arme vrije lieden) hun ‘messeniede’ [9] aan wereldlijke dynasten of aan kloosters afstonden, of aan de voogdij van een grooteigenaar onderworpen, ontstond aldus naast de lijfeigenen, afstammelingen van Romeinse of Germaanse slaven, een uiterst talrijke klasse van halfvrijen (cijnslieden, messenielieden, kerkhorigen, laten of grondhorigen), die zowat alle onedelen (villani) omvatte.

Economie en rechtspleging Bewerken

Landbouw betekende de grootste bron van inkomsten. Bij de val van het Romeinse Rijk gingen de grote afgezonderde landbouwondernemingen benoorden de lijn Boulogne - Maastricht, over Sint-Omaars, Dowaai en Bergen, gewoon door met de dagelijkse orde van hun hofstelsel. In de gouw ten zuiden van die as daarentegen treft men vooral dorpen aan. De grote domeinen van Artesië, Henegouwen en het Naamse bleven intact bij de invallen van Franken en Germanen en in de Frankische tijd nam hun aantal zelfs eerder toe, ten koste van het kleineigendom. Tegen het begin van de 10e eeuw waren enkel in de kuststreken nog vrije boeren, evenals in de Kempen en de heiden van Noord-Brabant. Daar vormden de families geen dorpen, maar leefden verspreid. De heidebewoners probeerden moerassen droog te leggen en grotere stukken heide vruchtbaar te maken.

In het kustgebied waar ooit de Morienen aan schapenteelt deden, namen de Fries-Saksische inwijkelingen uit de 5e eeuw dit voorbeeld al over en zetten het voort. Ook de zeevisserij bloeide daar op, meer bepaald de haringvisserij. Maar ondanks hun kleine boten wisten ze ook walvissen buit te maken, die tot in de 12e eeuw nog talrijk in de Noordzee rondzwommen.

In Holland en Friesland leverde visserij en veeteelt en de verkoop van de producten daarvan de belangrijkste bron van inkomsten. Dorestad in het riviergebied zuidoost van Utrecht werd daarmee al vroeg een handelscentrum, waarvan het belang bij opname in het Frankische rijk alleen nog maar toenam. Het kende een hoogtepunt onder Karel de Grote en diens zoon en opvolger Lodewijk de Vrome (814–840). Door de opname in het Frankisch Rijk kreeg Friesland een aanzienlijk hinterland ten zuiden en ten oosten van Maas en Rijn. Door de vaart op Scandinavië werd het hiermee mogelijk de draaischijf voor een vrij omvangrijk handelsnet uit te bouwen. Karolingische munten die in Dorestad zijn gevonden tonen het belang ervan aan. In het Scheldegebied (het latere Vlaanderen) werd textiel geproduceerd en werden kleren gemaakt, die mee werden verhandeld. Ook werden Doornik, Gent, Brugge, Antwerpen, Dinant, Namen, Hoei, Luik en Maastricht al vroeg kleine handelscentra, dankzij het transport op Schelde en Maas.

Ten zuiden van de taalgrens en van de scheidslijn tussen het noordelijke hofstelsel en het zuidelijke dorpsstelsel [10] ontstonden onder impuls van de Kerk al vroeg uitgebreide kloosterdomeinen, vergelijkbaar met die in het Duitse gedeelte van het rijk, maar kleiner en talrijker. De oorspronkelijke goederen van de oudste abdijen kregen er van bij het begin van de Frankische monarchie de domaniale inrichting die in de grote eigendommen van Gallië gold. In het Karolingisch tijdperk werd deze enkel nog bevestigd. De maatschappelijke invloed van de kloosters, die onderling met elkaar in verbinding stonden, was vergelijkbaar met die van de steden in de komende eeuwen. Zij legden een eerste basis voor de grootschalige landelijke economie. Kleine eigenaars en vrijgekomen lijfeigenen traden in dienst van deze kloosters door ‘hunne vrijheid in eene vrijere dienstbaarheid te verwisselen' zoals in de charters werd vermeld. Daardoor genoten zij in tijden van misoogst ruimere bescherming en hoefden hun lastdieren dan niet te verkopen. Het kerngebied (terra indominicata) werd zoals overal in Europa bewerkt door de lijfeigenen van de meester, het andere deel bestond uit leengoederen die erfelijk waren.

Ieder vroonhof was de stapelplaats van de in natura geleverde hoofdgelden, die aan de heer verschuldigd waren door het ministerium waarvan het de hoofdplaats was. Tegelijk gold het als zetel van een rechtbank waar, onder voorzitterschap van een verkozen en tot de 11e eeuw afzetbare meier, zeven in de familia gekozen onafzetbare schepenen rechtspraken. Meiers deden dus meer dan enkel cijnzen en lasten van de grondhorigen ontvangen. Ze waren dan ook zorgvuldig gekozen onder de beste ministeriales. Boven deze kleine rechtbanken (laathoven) stond het hof van een abt van een hogere vierschaar.

De seculiere leenmannen daarentegen waren zelf rechter en partij in geval van betwistingen in verband met horigen en laten. Zij richtten zich voornamelijk op de inning van de opbrengsten en bekommerden zich verder weinig om het lot van de landwerkers. De graven van Vlaanderen slaagden er als eersten in om het beheer over inkomsten aan een kanselier toe te vertrouwen. Tussen hen en hun laten stonden de notarissen. Als graaf, burggraaf of voogd oefenden de leenmannen het openbaar gezag uit, lichtten van de boeren een jaarlijkse bede en lieten hen werken bij het bouwen en herstellen van hun vestingen. In tijden van grote werkloosheid door overbevolking lieten de graven van Vlaanderen dijken bouwen, moerassen droogleggen en grondverbeteringswerken uitvoeren. Verder legden ze de boeren het herbergrecht [11] op, wat inhield dat graven zich overal konden heen begeven en er voedsel en tijdelijk onderdak opeisen. Er zijn dan ook nogal wat klachten door de kloosterlijke kroniekschrijvers opgetekend over de soms al te zware last die de boeren moesten dragen. Gebruik makend van hun middelen trachtten de heren zeer vaak hun bede te vergroten.


Watch the video: RARE OLD COIN JULIANA KONINGIN DER NEDERLANDEN in HD Macro Video 稀有硬幣 Moneta दरलभ परचन सकक